روزِ پرچم!

امروز در تقویم روز پرچم نامگذاری شده است.

در اینکه ایرانیان از زمان‌های بسیار قدیم و شاید از آغاز تشکیل سلطنت در این کشور درفش‌ها و بیرق‌هایی داشته‌اند

که در مراسم و تشریفات درباری به کار می‌برده‌اند و در سفرها و حتی در میدان‌های جنگ همراه برمی‌داشته‌اند، شکی نیست.

در دوره ساسانیان قطعا دربار ایران بیرق بسیار مهمی داشته که آن را درفش کاویان یا کاویانی درفش می‌گفتند.

پیداست که کلمه "کاویان" از همان ریشه کوی در زبان اوستا و کی و کیان و کیا در زبان کنونی ماست و به معنی شاهی و منسوب به شاهان است.

و درفش کاویان بیرق شاهی معنی می‌دهد

مانند تاج کیان که به معنی تاج شاهان است.

درباره درفش کاویانی که در دوره ساسانیان بیرق نظامی ایران بوده

در کتاب‌هایی که ایرانیان نوشته‌اند گزارش‌ها گوناگون هست از آن جمله:

درفش کاویانی از دیبای زربفت بوده و از جواهر نقشهایی بر آن ساخته بودند

و بر سر چوب آن شکل ماهی بوده است و رنگ سرخ و زرد و بنفش داشته

و هر پادشاهی جواهر دیگر بر آن می‌افزوده

و شاید مقصود از بیت آخر در اشعار حکیم فردوسی این پرجم باشد که بر روی آن نقش خورشید بوده است:

چون آن پوست بر نیزه بر دید کی

به نیکی یکی اختر افکند پی

بیاراست آن را بدیبای روم

ز گوهر بروپیکر و زرش بوم

ارائه هشت زو سرخ و زرد و بنفش

همی خواندش کاویانی درفش

بر آن بی بها چرم آهنگران

برآویختی نو بنو گوهران

ز دیبای پرمایه و پرنیان

بر آن گونه گشت اختر کاویان

که اندر شب تیره خورشید بود

جهان را ازو دل پر امید بود

منبع:

درفش ایران، سعید نفیسی